Column

Home\Column
Column 2016-08-01T08:26:14+00:00

Fijnhout is al sinds 1898 actief in Amsterdam en omstreken, en heeft naast een indrukwekkende kennis van hardhout ook veel verhalen te vertellen. De ideeën, overpeinzingen en verhalen worden opgeschreven door werknemers van de Amsterdamsche Fijnhouthandel.

 

Augustus column: Wat is dosse of kwartiers gezaagd?

dosse kwartiers gezaagdIedereen die bij de Fijnhout komt en hout plaatmateriaal met een bepaalde houtfineersoort bestelt, krijgt de vraag of dit dosse of kwartiers gefineerd moet zijn. Hierbij wordt vaak nog aangegeven dat dosse  fineer met een vlamtekening is en kwartiers fineer met een rechte nerf.

Maar wat houdt dosse of kwartiers precies in? Wat zeggen deze termen over de kwaliteit van het hout?

Een tangentiaal gezaagde plank wordt ook wel dosse genoemd. Kort gezegd wordt een boom in de lengterichting door middel van de bomenzaag eenvoudig in plakje gezaagd. Dosse gezaagd hout heeft over het algemeen een vlamtekening. Door het speelse uiterlijk van de dosse gezaagde planken wordt hier vaak de voorkeur aan gegeven. Vooral als het om het uiterlijk van de planken gaat, want met tekening leeft het hout meer.

Dosse gezaagd hout mag dan wel mooier zijn, maar het heeft ook één belangrijk nadeel: het hout werkt meer. Hout werkt met name in de breedte van de plank en bij dosse gezaagd hout geldt dat de jaarringen ongelijk over de plank verdeeld zijn. Daardoor kunnen ze ongelijk krimpen, wat kromtrekken van de plank tot gevolg kan hebben. Voor fineer is de werking tussen dosse en kwartiers gezaagd hout vrijwel verwaarloosbaar. Doordat het fineer gezaagd wordt op ongeveer 0.8mm en vaak vervolgens op een plaat wordt geplakt (tegenfineer aan de andere kant van de plaat is altijd belangrijk) is de werking van het houtfineer beperkt.

Bij kwartiers gezaagd hout is er sprak van radiaal gezaagd hout. Er wordt loodrecht op de jaarringen gezaagd. Op kwartiers gezaagde planken is geen vlamtekening te zien, maar loopt de nerf van het hout evenwijdig met de lengterichting van de planken, er is sprake van een streeppatroon. Het rendement van kwartiers gezaagde planken ligt lager, er kunnen minder kwartiers gezaagde planken uit een boom worden gehaald dan dosse gezaagde planken. Doordat de nerf evenwijdig aan de lengterichting van de planken loopt, is de krimp van kwartiers gezaagd hout over het algemeen veel lager.

Wanneer de stabiliteit van het hout van belang is, wordt gekozen voor kwartiers gezaagd hout. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan de dekdelen van een schip. Voor dekdelen wordt bij voorkeur kwartiers gezaagd teak gebruikt de krimp is minimaal (bevorderd eveneens de waterdichtheid) en de duurzaamheid van het hout is vrijwel onnavolgbaar. Maar ook bij andere houtsoorten wordt het onderscheid tussen dosse en kwartiers gezaagd hout gemaakt. Bijvoorbeeld  kwartiers gezaagd eiken, dat de mogelijkheden biedt voor gebruik van massief hout waar anders gekozen moet worden voor gefineerd plaatmateriaal. Ook bij Oregon Pine wordt het onderscheid gemaakt tussen dosse gezaagd en kwartiers gezaagd hout. Bij Oregon Pine wordt kwartiers gezaagd hout Rift gezaagd genoemd (oftewel zuiver kwartiers gezaagd hout). Rift gezaagd hout is duurder dan dosse gezaagd, maar hier staat tegenover dat het bij constructies waarbij stabiliteit van belang is absoluut aan te raden is.

Tenslotte: om het plaatmateriaal gefineerd met een bepaalde houtsoort een wat natuurlijkere uitstraling te geven wordt vaak kwartiers en dosse  door elkaar gebruikt, dit wordt mismatch of in wildverband geplakt genoemd. Naast dosse en kwartiers door elkaar wordt fineer uit verschillende boeken gebruikt met vaak wisselende breedtes. Zo is er bij gefineerd plaatmateriaal eigenlijk voor ieder wat wils, de voordelen van echt hout gecombineerd met een stabiele plaat voor een strak design of voor een meer natuurlijke look.

 

 Mei column: Drie jaar European Union Timber Regulation

hout-fscSinds 1 maart 2013 is de EUTR van toepassing. De EUTR staat voor European Union Timber Regulation en is een wet die het gebruik van illegaal gekapt hout tegen gaat. Het doel van de wet is dat elk bedrijf (elke partij) die voor het eerst hout op de Europese markt brengt aan kan tonen dat dit legaal gekapt is. Legaal gekapt betekent hier ‘in overeenstemming met de wet en regelgeving van het land van herkomst’. Lees meer op

Op basis van documentatie moet worden aangetoond dat het hout afkomstig is uit een legale bron, gebruik makend van een zogenaamd due dilligence systeem. Ook bedrijven die niet als eerste het hout op de Europese markt brengen, moeten in hun administratie bijhouden bij wie het hout gekocht is en aan wie het vervolgens weer verkocht wordt.

Het doel van de wet is duidelijk: het tegengaan van illegale kap door middel van Europese regelgeving. Vanuit Europees perspectief wordt ook gezocht naar samenwerkingsverbanden met hout producerende landen, de zogenaamde vrijwillige partnerschapsovereenkomsten (VPA). Hierbij worden afspraken met hout producerende landen gemaakt die een duidelijke boswet en het handhaven en uitvoeren van de betreffende wet tot doel hebben. Het hout producerende land dat de afspraken nakomt (vastgelegd in de VPA’s) voldoet automatisch aan de EUTR.

Elk bedrijf, dus ook de Amsterdamsche Fijnhouthandel, dat op een ethische manier wil deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, moet uiteraard zijn handel op een legale manier uitvoeren.

Naast het aspect van legaliteit is er ook nog het aspect van duurzaamheid. Duurzaam gekapt hout betekent dat het bos zijn ecologische functie als leefomgeving van planten-en diersoorten behoudt. Hiernaast zullen ook de rechten van de betrokken arbeiders en inheemse bevolking in de bossen worden gerespecteerd. Duurzaam bosbeheer wordt onderschreven door middel van een certificeringssysteem. De bekendste zijn het FSC keurmerk en het PEFC keurmerk. Er is bij deze systemen controle van de kap tot aan verkoop aan de consument.

Ook duurzaam bosbeheer wordt door de Amsterdamsche Fijnhouthandel onderschreven. Wij zijn een bedrijf dat meer dan 100 jaar bestaat en wij hopen ook in de toekomst nog ons hout te mogen verkopen. Wij leveren een variëteit aan houtsoorten waarbij het nog niet mogelijk is om alles met een keurmerk te kunnen verkopen. Indien mogelijk verkopen wij het hout met een keurmerk en geven ook richting onze leveranciers aan dat onze voorkeur ligt bij gecertificeerd hout.

Hout is bij uitstek het product dat een bijdrage kan leveren aan een reductie van het broeikasprobleem, in verband met de opname van CO2. Hiervoor is het uiteraard van belang dat het hout duurzaam geproduceerd en op een zo efficiënt mogelijke wijze wordt bewerkt, zodat er  een minimale hoeveelheid afval ontstaat.

Hout wordt van oudsher gebruikt voor allerlei toepassingen. Door middel van wetgeving, certificeringssystemen en uiteraard de eigen verantwoordelijkheid, moeten wij ervoor zorgdragen dat hout als product ook voor de toekomst gewaarborgd blijft.

Wilt u meer weten over Fijnhout & keurmerken? Lees verder op Keurmerken voor hout en milieu.

 April column: Het leven van een houtworm

wood-966769_640Heerlijk knagend zoekend naar de zachtste delen baant de larve zich een weg door het hout. Misschien heeft zijn zus wel een lekkerder stukje hout, maar al knagend zoekt hij zich een weg naar de buitenkant. Hop, het overtollige zaagsel vormt een hoopje naast de stam. Nog niet volgroeid draait de larve zich om en zoekt verder zijn weg door de boom. Samen met de broertjes, zusjes, neefjes en nichtjes vormen ze het knagerkoor. Ze houden van het hout, ze kunnen niet zonder het hout. Hout is de bron van hun bestaan. Maar de kleine larven zijn kritisch, niet alles is even appetijtelijk voor de gravers in het hout.

Sommige bomen genieten duidelijk de voorkeur boven andere. Binnen de boom hebben zachtere delen weer de voorkeur boven de hardere gedeeltes. Zo is het ook voor veel mensen. Hout of houtproducten worden al zo lang gebruikt als er mensen op onze aardbol rondlopen. Adam en Eva bedekten zich al met bladeren van de vijgenboom. De ontdekking van het vuur kan niet zonder gebruik van hout. Hout was het materiaal voor behuizing, voor schepen die de oceanen bevoeren tot kano’s die gebruikt werden voor de jacht en ook de eerste vliegtuigen bestonden voornamelijk uit houten constructies. Uiteraard werd ook voor het interieur veelvuldig hout toegepast. Zo was en zo is het nog steeds. Hout zorgt voor een verbinding met de natuur, die we soms kwijt geraakt lijken te zijn. Hout is “echt”, dus niet in een fabriek geplakt, maar als boom gegroeid. Wij genieten van het hout in al zijn facetten en hopen nog lang een rol te mogen spelen in de levering hiervan aan onze klanten. Want een wereld zonder hout is als de zon zonder licht.

Deze en de aankomende columns gaat over alles wat met ons bedrijf en met hout te maken heeft. Volg onze maandelijkse verhalen!